Hafta sonu yapılacak Seviye Belirleme Sınavı'nda (SBS) öğrencileri ilginç bir sürpriz bekliyor.
Ortaöğretime yerleştirme puanın da büyük etkisi olan yıl sonu başarı puanının hesaplanması
okulların genel durumu yerine 'en başarılı öğrenci'ye endekslendi. En başarılı öğrenci 100 puanla
sınıfını bitirmişse aynı okuldan SBS'ye girecek öğrenciler büyük puan kaybı yaşayacak.
İlköğretim öğrencilerinin iyi bir liseye girebilmek için yarışacağı Seviye Belirleme Sınavı (SBS)
bu yıl ilk kez 6, 7 ve 8'inci sınıfları kapsayacak şekilde yapılıyor. Bu hafta sonu 7 ve 8, gelecek
cumartesi günü 6'ncı sınıfların gireceği SBS'de öğrencileri ilginç bir sürpriz bekliyor. Milli
Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) yayınladığı SBS hesaplama formüllerine göre, eğer bir okulda 100 puan
üzerinden 100 alarak sınıfını bitiren varsa diğer öğrenciler büyük puan kayıbına uğruyor. Bu kayıp
bazı durumlarda 90 puana kadar çıkabiliyor. 1 puanın bile çok önemli hale geldiği SBS'de böylesine
büyük bir eşitsizlik yaşanması velileri endişelendiriyor. Bu durumun okullarda suistimal dâhil pek
çok olumsuz sonuç doğurabileceği kaydediliyor. Yeni sistemde öğrencilerin notları arasında yakınlık
arttıkça SBS'ye yansıması öğrenci lehinde büyüyor, notlar arasındaki uçurum büyüdükçe öğrenci
aleyhine bir durum oluşuyor.
MEB'in belirlediği esaslara göre bu yıldan itibaren fen ve Anadolu liseleri gibi okullara,
ortaöğretime yerleştirme puanı ile öğrenci alınacak. Yerleştirme puanı, iki ayrı notun
birleştirilmesiyle ortaya çıkıyor. Bunlardan biri SBS'den elde edilen puan, diğeri de öğrencinin
okuldaki yılsonu başarı puanı. Bakanlık, SBS'nin yüzde 70'inin, yılsonu başarı puanının yüzde
25'inin ve davranış puanının yüzde 5'inin liselere girişte ölçü olacağını belirlemişti. Ancak
Danıştay davranış puanını eşitlik ilkesine aykırı buldu ve iptal etti. Bu durumda yeni formüle göre
SBS'nin yaklaşık yüzde 77,8'i, yılsonu başarı puanının yüzde 27,2'si ortaöğretim kurumlarına
girişte etkili olacak. Öğrencileri bekleyen adaletsiz uygulama, yılsonu başarı puanının
hesaplanmasında ortaya çıkıyor. Bakanlığın yayımladığı SBS kılavuzunda hesaplama şu formülle
yapılıyor: Bir öğrencinin yılsonu başarısı, o yıl derslerden aldığı puanın okuldaki en başarılı
öğrenciye oranının 500 ile çarpılmasına eşit. Örneğin bir öğrencinin sınıf puanı 85, okuldaki en
başarılı öğrencinin puanı da 100 olsun. Bu durumda 85'lik öğrencinin yılsonu başarı puanı 425
olurken, 100'lük öğrencininki 500. Oysa okuldaki en başarılı öğrencinin puanı 100 yerine 86 olursa,
85'lik öğrencinin puanı 494'e çıkıyor. En başarılı öğrenci yine 500 puan alıyor.
Zirve Dergisi SBS Rehberlik Uzmanı İsmail Baran, bu formül sebebiyle çok sayıda öğrencinin mağdur
olacağını belirtiyor. "Okul birincisinin diğer öğrencilerin puanını etkilemesi adaletsizlik ve
eşitsizlik oluşturuyor. Okul birincisine, endeksli bir formülden ziyade, okulun genel başarısının
dikkate alındığı bir hesaplama yapılması daha uygun olabilir." diyor. MEB Eğitim Teknolojileri
Genel Müdürlüğü yetkilileri ise hangi sistem uygulanırsa uygulansın mutlaka kötü niyetli kişilerin
çıkabileceğini ifade ediyor. Her sistemde mutlaka bir istismar yolu bulunduğunu vurgulayan
bakanlık, "Bu ÖSYM'nin yaptığı ortaöğretim başarı puanı hesaplanmasında da yaşanıyor. Bundan
kaçamıyorsunuz. Mevcut sistem uygulanabilir, anlaşılır ve netliği açısından yine en sade sistem."
görüşünü savunuyor.
Öğrenciler, bu yıl SBS'de 20 yerine 12 tercih yapacak
Lisede öğrenim görmeyi hedefleyen öğrencilerin sabırsızlıkla beklediği Seviye Belirleme Sınavı'nda
(SBS) son kulvara girildi. Bu yıl 6-7 ve 13 Haziran'da yapılacak SBS'de öğrenciler tercihlerini
13-21 Temmuz tarihleri arasında elektronik ortamda belirleyecek. Liselere yerleştirme sonuçları ise
24 Temmuz'da ilan edilecek. Bu yıl SBS'de önceki yıllara göre tek değişiklik tercih sayısında.
Önceki yıllarda 20 okul tercihi yazabilen ilköğretim mezunu 8. sınıflar, bu yıl 12 tercih yapacak.
Bu da isabetli tercih yapmak isteyen öğrencileri zorlayacak. Milli Eğitim Bakanlığı bu yılki SBS'de
engelli öğrencilerin önündeki engelleri kaldırmaya yönelik birçok çalışma da yaptı. Bedensel ve
zihinsel engelli öğrenciler, kendilerine yardımcı olan alet ve cihazlarını sınav yerine
getirebilecek. Ayrıca bu yıl ilk kez uygulanan yöntemle görme engelli öğrencilere ayrı salonlarda
MP3 dosyasıyla sesli sınav yapılacak. İşitme engeli olan öğrenciler başta olmak üzere engellilere
30 dakika ek süre tanınacak. Yatağa bağımlı olan öğrenciler yine evlerinde ya da hastanede sınava
katılacak. BURAK KILIÇ - İSTANBUL ZAMAN
TUNCER ÇETİNKAYA - İSTANBUL